Wiatrak nie obniża temperatury powietrza w kabinie, tylko przyspiesza odparowywanie potu i wyrównuje temperaturę wewnątrz. Dzięki temu przy 30 stopniach odczucie cieplne poprawia się wyraźnie, ale w rozgrzanym do 50 stopni samochodzie po godzinie stania na słońcu sam wiatrak nie wystarczy – najpierw trzeba wymienić powietrze.
Jak działa wiatrak samochodowy?
Urządzenie wymusza ruch powietrza, nie chłodzi go. Termometr w kabinie pokaże po jego włączeniu tę samą wartość, a mimo to siedzi się wygodniej, bo strumień powietrza usuwa warstwę wilgoci i ciepła zalegającą przy skórze.
Drugi efekt jest równie istotny – mieszanie powietrza w kabinie. Bez ruchu powietrza pod dachem tworzy się warstwa znacznie cieplejsza niż na wysokości nóg, co szczególnie odczuwają pasażerowie z tyłu.
Kiedy wiatrak daje najwięcej?
W jazdach miejskich z częstymi przystankami, w pojazdach bez klimatyzacji, w busach i pojazdach dostawczych oraz w kabinach ciągników. Wszędzie tam, gdzie okna otwarte przy niskiej prędkości nie generują wystarczającego przepływu.
Bardzo dobrze wypada też jako uzupełnienie klimatyzacji w pojazdach z jednym nawiewem z przodu – wiatrak skierowany do tyłu przenosi chłodne powietrze na drugi rząd siedzeń, którego fabryczna instalacja nie obsługuje.
Kiedy wiatrak nie wystarczy?
W samochodzie po długim staniu na słońcu, gdzie temperatura wnętrza przekracza temperaturę zewnętrzną o 20 stopni i więcej. Wymuszanie ruchu gorącego powietrza daje w takich warunkach niewiele – konieczna jest najpierw wymiana powietrza przez otwarcie okien i przewietrzenie w ruchu.
Drugie ograniczenie dotyczy wilgotności. Przy bardzo wysokiej wilgotności powietrza parowanie potu jest utrudnione, więc mechanizm, na którym opiera się skuteczność wiatraka, działa słabiej.
Jaka średnica śmigła ma sens w kabinie?
Praktyczny kompromis to 12-15 cm. Mniejsze konstrukcje przy tej samej głośności przetłaczają zauważalnie mniej powietrza, większe zaczynają przeszkadzać w kabinie osobowej i trudniej znaleźć dla nich miejsce.
Typowym przedstawicielem tej klasy jest wentylator samochodowy 12 V dostępny w Eldor24 – o średnicy 14 cm i wysokości 18 cm, zasilany z gniazda zapalniczki, z regulacją i dużym śmigłem dającym mocny nawiew przy umiarkowanej głośności.
Co z hałasem podczas jazdy?
Wiatrak jest źródłem dwóch dźwięków: szumu silnika i szumu aerodynamicznego łopat. Pierwszy zależy od jakości konstrukcji, drugi rośnie z prędkością obrotową, dlatego regulacja obrotów jest funkcją praktyczną, nie ozdobną.
W praktyce najniższy bieg wystarcza w postoju i przy wolnej jazdzie, wyższy przydaje się przy szybkiej wymianie powietrza po wejściu do rozgrzanego auta. Możliwość zejścia niżej ratuje rozmowę i słyszalność radia.
Ile prądu pobiera taki wiatrak?
Urządzenia tej klasy pobierają zwykle kilka watów, więc obciążenie instalacji jest niewielkie i nie stanowi problemu przy pracującym silniku. Sytuacja zmienia się przy postoju z wyłączonym silnikiem.
Kilka zasad, które warto zapamiętać przy zasilaniu z instalacji pojazdu:
- przy dłuższym postoju z wyłączonym silnikiem wiatrak obciąża akumulator
- w części pojazdów gniazdo zapalniczki jest odcinane po wyjęciu kluczyka – to zabezpieczenie, nie usterka
- pobór rzędu kilku watów jest pomijalny przy pracującym silniku
- wtyczka powinna trzymać się pewnie w gniazdzie, bo luźny styk grzeje się i iskrzy
- przewód nie może przebiegać przez strefę pracy dźwigni ani pedałów
Lista kontrolna przed zakupem
- napięcie zgodne z instalacją pojazdu – 12 V w osobowych, 24 V w części pojazdów ciężarowych
- średnica śmigła w zakresie 12-15 cm dla kabiny osobowej
- regulacja obrotów lub co najmniej dwa biegi
- sposób montażu dopasowany do wnętrza – podstawa, klips lub uchwyt
- długość przewodu wystarczająca do gniazda bez naciągania
Pierwszy punkt bywa źródłem najgorszych pomyłek – podłączenie urządzenia 12 V do instalacji 24 V kończy się natychmiastowym uszkodzeniem silnika.
Wiatrak 12 V jest tanim i skutecznym uzupełnieniem, o ile oczekuje się od niego tego, co potrafi: ruchu powietrza i wyrównania temperatury w kabinie. Zastąpienia klimatyzacji w nagrzanym do granic samochodzie od żadnej takiej konstrukcji oczekiwać nie należy.